Στοιχεία
Το Βασιλικό υπηρεσιακό ατμόπλοιο «Ορίων»
Το τελευταίο ατμόπλοιο διάσωσης της Σουηδίας
Την άνοιξη του 1928 ο μηχανικός φάρων Γ. Α. Χούλτμαν παρέδωσε στην Βασιλική Υπηρεσία πλοήγησης σχέδια για την κατασκευή του από την Βουλή εγκεκριμένου νέου υπηρεσιακού ατμοκίνητου σκάφους «Ορίων».
Το ατμόπλοιο κατασκευάστηκε το 1929 στα Ναυπηγεία του Χέλσινγκμποργκ.
Το σκάφος το οποίο έχει έκταση 32 επί 6 μέτρα, έχει επτά καμπίνες, δυο σαλόνια, τρεις χώρους αναψυχής, κουζίνα, ντους και μια αποθήκη, όλα σε καλή κατάσταση. Το σκάφος εξοπλίστηκε μηχανικά με καζάνι κάρβουνου και επτά ατμομηχανές, όλα ακόμη εν ενεργεία.
Εκτός από την κυρίως μηχανή τύπου «compound», υπάρχουν ατμομηχανές για την κίνηση της γεννήτριας, τρομπών, της άγκυρας και άλλα. Το σκάφος, το οποίο έχει ταξινομηθεί σαν ατμόπλοιο διάσωσης, είναι το αρχαιότερο ακόμη παραμένων του τύπου του στη Σουηδία σήμερα.
Και στη θάλασσα και στη λίμνη
Το «Ορίων» σταθμεύθηκε στην τότε Ανατολική περιφέρεια Θαλάσσιας οδηγίας, η οποία εκτείνονταν από την Καρλσκρόνα στα νότια ως την Τρόσα στα βόρεια και συμπεριλάμβανε επίσης και τη λίμνη Βέττερν. Το σκάφος υπηρέτησε εκεί από το 1929 ως το 1956. Το ατμόπλοιο χρησιμοποιούταν για επιθεωρήσεις και σαν εργασιακό σκάφος. Επιθεωρούσε πλωτούς φάρους και τόπους πλοήγησης και εργαζόταν άνοιξη και φθινόπωρο με την τοποθέτηση και απομάκρυνση σημαδούρων και σημαδιών στα θαλάσσια περάσματα, την τροφοδότηση φάρων με γκάζι και θαλάσσιες μετρήσεις. Εκτός από αυτές τις υπηρεσίες το σκάφος βοηθούσε την γενική ακτοπλοΐα με, παραδείγματος χάρη ρυμουλκήσεις και σαν παγοθραυστικό. Το σκάφος είχε εξαιρετικά καλές ιδιότητες σε σκληρή θάλασσα. Ο λόγος είναι το μακρύ και λεπτό σχήμα του σκάφους καθώς επίσης το γεγονός ότι το σκάφος είναι μυτερό και στις δυο άκρες του. Αυτό το σχήμα σκαφών άρχισε να χρησιμοποιείται στα τέλη του δέκατου ογδόου αιώνα και η γενική ιδέα χρησιμοποιούνταν μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1930 οπότε εγκαταλείφθηκε λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής.
Μια αυστηρή ταξική κοινωνία
Ο πλοίαρχος ήταν ένας διευθυντής η ένας επιθεωρητής πλοήγησης. Εκτός από αυτόν στο σκάφος υπηρετούσαν ένας υποπλοίαρχος, ένας μηχανικός, δυο θερμαστές, φορτωτές, ένας μάγειρος και ένας σερβιτόρος καθώς και τέσσερεις άνδρες στο κατάστρωμα. Στο περιοδικό «Σουηδική Ναυτιλιακή Εφημερίδα» από το 1928, όπου το σκάφος παρουσιάστηκε για πρώτη φορά, μπορεί κάποιος μέσα από άλλα πολλά να διαβάσει για την διαμόρφωση των καμπινών σύμφωνα με το στάτους του χρήστη στο σκάφος.
Η καμπίνα του πλοιάρχου ήταν φτιαγμένη από μαόνι, οι καμπίνες των αξιωματικών από τριμμένη βαλανιδιά ενώ οι καμπίνες του πληρώματος ήταν από πεύκο. Ο πλοίαρχος είχε την μισή κατοικήσιμη επιφάνεια στη διάθεση του συμπεριλαμβανομένου και ιδιωτικού χώρου αναψυχής. Το υπόλοιπο πλήρωμα, συνολικά εννέα άντρες, μοιράζονταν την άλλη μισή επιφάνεια στο μπροστινό μέρος του σκάφους.
Ο χώρος εκεί ήταν διαμοιρασμένος μεταξύ αξιωματικών και πληρώματος. Στον ιστό/σκάλα υπήρχε ένας εντοιχισμένος διαχωριστικός τοίχος ώστε αξιωματικοί και πλήρωμα δεν θα αναγκάζονταν να συναντιόνται στο δρόμο προς η από τις καμπίνες. Επίσης υπήρχαν ξεχωριστοί χώροι αναψυχής για την λήψη των γευμάτων.
Η ιεραρχία στο σκάφος είχε σαν αποτέλεσμα ότι ο καπετάνιος δεν επικοινωνούσε άμεσα με το πλήρωμα αλλά αυτό γινόταν μέσω των αξιωματικών και ο πλοίαρχος ήταν αναμφισβήτητος παντοκράτορας του σκάφους.
Φυλακισμένο στη λίμνη Βέττερν
Το «Ορίων» είναι μόλις έξη μέτρα φαρδύ. Ο λόγος είναι ότι το σκάφος κατασκευάστηκε για να μπορεί να κυκλοφορεί το κανάλι «Γιότα κανάλ», μέσω των νεροδεσιών και να βγαίνει μέσα στη λίμνη Βέττερν. Το σκάφος εκτελούσε εργασίες στη Βέττερν κατά καιρούς. Μετά από μια φορά όταν το σκάφος αναγκάστηκε να παραμείνει στη λίμνη λόγω μιας χαλασμένης πόρτας νεροδεσιάς του καναλιού από τη πλευρά της Οστγιότα άλλαξαν οι ρουτίνες και η υπηρεσία στη λίμνη δόθηκε σαν εργολαβία.
Για καλή τύχη του «Ορίων» και της Βασιλικής Υπηρεσίας Πλοήγησης υπήρχε μια «πισώπορτα»-έξοδος από τη λίμνη. Μέσω της λίμνης Βένερν, το ποτάμι «Γιότα έλβ», το Γκαίτεμποργκ και την δυτική ακτή το σκάφος μπόρεσε να επιστρέψει στο λιμάνι-εστία του, στη πόλη του Κάλμαρ.
Παρά λίγο καταστροφή κατά τη διάρκεια ασκήσεων με υποβρύχια
Στα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου το Σουηδικό Ναυτικό εκτελούσε ασκήσεις στο νότιο πέλαγος της Στοκχόλμης μαζί με, εκτός από άλλα, υποβρύχια. Από άγνωστα αίτια το «Ορίων» έτυχε να βρεθεί στην απαγορευμένη περιοχή και έτσι βρέθηκε στη μέση μιας άσκησης με τορπίλες. Σύμφωνα με τα λεγόμενα ενός τέως αξιωματικού του στόλου, εκείνη την εποχή μόλις εγκαταστημένος σαν πλοίαρχος ενός υποβρυχίου, ένα σοβαρό επεισόδιο έλαβε μέρος. Μια βίαια έκρηξη τορπίλης έκανε το «Ορίων» να ταρακουνηθεί άσχημα και παρά λίγο να οδηγήσει σε καταστροφή.
Το σκάφος γλίτωσε παρόλα αυτά και μπορούσε να απομακρυνθεί με τις δικές του μηχανές. Το πλήρωμα πληγώθηκε ελαφρά αλλά σοκαρίστηκε βαριά. Κατόπιν αυτού του συμβάντος ακολούθησε πολλή δουλειά για το καθάρισμα της ακαταστασίας στο σκάφος. Ακόμη και σήμερα τα αίτια πίσω από την έλλειψη πληροφόρησης της διοίκησης του «Ορίων» για την απαγόρευση πλου στην εν λόγω περιοχή είναι άγνωστα και το όλο γεγονός αποσιωπήθηκε.
Επιθεωρήσεις πλωτών φάρων και τόπων πλοήγησης
Ο ναύτης Λάρς Μπούμαν διηγείται στις σημειώσεις του από τα τέλη της δεκαετίας του 1930 για τον τρόπο με τον οποίο γινόταν οι επιθεωρήσεις των τόπων πλοήγησης. Ο διευθυντής πλοήγησης συγκέντρωνε το πλήρωμα όρθιο στο κατάστρωμα. Νωρίτερα είχαν δοθεί διαταγές ώστε όλες οι φόρμες εργασίας και οι στολές να είναι άψογες, δηλαδή φρεσκοπλυμένες και φρεσκοσιδερωμένες. Το σκάφος έριχνε άγκυρα και ο διευθυντής πλοήγησης κατέβαινε στη στεριά με τη βοήθεια της βάρκας εργασίας του σκάφους.
Η επιθεώρηση του τόπου πλοήγησης ήταν το γεγονός της χρονιάς. Ο επιστάτης του τόπου πλοήγησης είχε εν καιρώ στήσει το προσωπικό του το οποίο προς τιμήν της ημέρας φορούσε τα καλά του, ήταν φρεσκοσιδερωμένο και φρεσκοχτενισμένο. Ο διευθυντής πλοήγησης άρχιζε την επίσκεψη του με έναν τελετουργικό χαιρετισμό του προσωπικού.
Κατόπιν ελέγχονταν οι εγκαταστάσεις, οι αποθήκες και τα καταλύματα. Σε περίπτωση που βρίσκονταν ελλείψεις η κριτική ήταν σκληρή και σε μερικές περιπτώσεις μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε άμεση επί τόπου απόλυση.
Έτσι λοιπόν έπρεπε ο επιθεωρούμενος να είναι προετοιμασμένος και να φροντίζει ώστε όλα να είναι ακριβώς σύμφωνα με την ισχύουσα λίστα κινητής περιουσίας.
Λανθασμένη κατασκευή σωλήνα αλυσίδας
Ένας ναύτης υπήρχε πάντοτε τοποθετημένος στο κιβώτιο αλυσίδας όταν η αλυσίδα της άγκυρας επαναφέρονταν στο σκάφος. Ο σωλήνας της αλυσίδας της άγκυρας ήταν κατασκευασμένος λανθασμένα και η αλυσίδα έπεφτε σαν χωνί κάτω από τον σωλήνα μέχρι που τον έφραζε.
Ένας άντρας έπρεπε συνεχώς να βοηθά τραβώντας την αλυσίδα στα πλάγια. Καμιά φορά σύμβαινε η αλυσίδα να πέσει πάνω στο στήθος του και τότε φώναζε μέσα από τον σωλήνα «Σταμάτα διάολε» οπότε το η επαναφορά της αλυσίδας σταματούσε.
Το στάτους του μάγειρα στο σκάφος
Το προσωπικό είχε απόλυτη γνώση του ότι το να έχεις καλές σχέσεις με τον μάγειρα είναι μια αρετή. Του φέρονταν ανάλογα με την θέση του δηλαδή με σεβασμό και σύμφωνα με το πλήρωμα ο μάγειρος ήταν το δεύτερο σημαντικότερο άτομο στο σκάφος μετά από τον διευθυντή πλοήγησης.
Οι καλές σχέσεις με τον μάγειρα μπορούσε να σημαίνουν ότι κάποιος έπαιρνε ένα επιπλέον σάντουιτς η καφέ ενδιάμεσα των προγραμματισμένων γευμάτων, κάτι το οποίο φυσικά ήταν καλοδεχούμενο.
Ένας από τους πιο θρυλικούς μαγείρους, «ο Μεγάλο-Έρικ» ο οποίος υπηρετούσε στο σκάφος στα τέλη της δεκαετίας του 1940 ήταν τόσο χοντρός που σχεδόν ήταν σφηνωμένος μέσα στο μαγειρείο. Γι’ αυτό τον λόγο άφηνε σπάνια η ακόμη ποτέ το πόστο του, κάτι που ευχαριστούσε το υπόλοιπο πλήρωμα.
Εργασία ποντάροντας την ζωή
Η εξέλιξη των σημαδούρων και των εργασιών σηματοδότησης είχε σαν αποτέλεσμα το παλαιό ατμόπλοιο με τον καιρό να πάψει να είναι μοντέρνο. Βαρύτερες σημαδούρες έδειχναν ότι το σκάφος ήταν υπερβολικά ελαφρύ και η δουλειά γινόταν μερικές φορές επικίνδυνη για το προσωπικό. Η μπάρα του καλωδίου είχε κατασκευαστεί με προδιαγραφή να σηκώνει τρεις τόνους με μονή τροχαλία.
Για να αυξήσουν την δυναμικότητα του καλωδίου σε σχέση με τις βαρύτερες σημαδούρες ενίσχυσαν τη μπάρα και το καλώδιο με περισσότερες τροχαλίες και έτσι αυξήθηκε η δυναμικότητα στους πέντε τόνους. Αυτό είχε όμως συνέπειες για την σταθερότητα του σκάφους.
Ο Όλλε Πέττερσσον, τέως μηχανικός, έχει διηγηθεί ότι σήκωναν μέχρι που το σκάφος έκλινε τόσο ώστε το νερό να φτάνει μέχρι το κατάστρωμα. Αυτό σήμαινε σχεδόν 45 μοιρών κλίση και μια κρίσιμη θέση για το σκάφος.
Όλο και πιο άδοντο
Το ατμοκίνητο βαρούλκο του σκάφους έγινε όλο και πιο πεπαλαιωμένο λόγω των όλο και βαρύτερων σημαδούρων και όλο και πιο πολύ άδοντο. Ένα σοβαρό περιστατικό συνέβη την άνοιξη του 1955 ενώ δούλευαν με την τοποθέτηση φωτεινών σημαδούρων στο πέλαγος της Αγίας Άννας. Μια σημαδούρα η οποία κρέμονταν από το βαρούλκο άρχισε ξαφνικά να κυλά προς τα κάτω.
Την ανακάλυψε ένας ναύτης και έτρεξε στο φρένο του ατμοκίνητου βαρούλκου για να σταματήσει τη πτώση. Το φρένο δεν ήταν αρκετά ισχυρό για να κρατήσει τη βαριά σημαδούρα και σε μια απελπισμένη προσπάθεια να σταματήσουν τη πτώση έθεσαν σε λειτουργία την ασφάλεια του βαρούλκου η οποία συνήθως επιτρέπονταν να χρησιμοποιείται μόνον για να ασφαλίζει τον κύλινδρο του βαρούλκου όταν αυτό δεν ήταν σε ενέργεια.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι τέσσερα σιδερένια δόντια του κυλίνδρου κυριολεκτικά ροκανίστηκαν πριν τελικά τεθεί σε αδράνεια. Και πάλι αυτό είναι ένα παράδειγμα του ότι ο αρχαίος εξοπλισμός του παλαιού ατμόπλοιου δεν ήταν σε θέση να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της νέας εποχής. Οι κακές γλώσσες ισχυρίζονταν ότι η Βασιλική Υπηρεσία Πλοήγησης είχε δυο λογαριασμούς.
Ο ένας λογαριασμός ήταν για ανανεώσεις και επισκευές και εκεί υπήρχαν απεριόριστα χρήματα ενώ ο άλλος λογαριασμός ήταν για καινούργιες αγορές και ήταν μάλλον άδειος; Εκείνη την εποχή επισκεύαζαν και συντηρούσαν μέχρι το άκρο άωτο.
«Το πλοίο-σκάνδαλο του Σουηδικού κράτους»
Η ζωή στο σκάφος διέπονταν όχι μόνον από την διαφοροποίηση μεταξύ διοίκησης και προσωπικού. Το περιβάλλον εργασίας και διαμονής ήταν τέτοιο που επέφερε σοβαρή κριτική. Υπήρχε στενότητα χώρου και οι χώροι υγιεινής ήταν πολύ χαμηλών προδιαγραφών.
Στις στήλες των εφημερίδων μπορούσε κάποιος στις αρχές της δεκαετίας του 1950 να διαβάσει για «Το πλοίο-σκάνδαλο του Σουηδικού κράτους». Τα άρθρα ασχολούνταν κυρίως με το χαμηλό επίπεδο των καταλυμάτων και με τους χώρους υγιεινής στο «Ορίων».
Τελικά ο σάλος είχε σαν αποτέλεσμα ο Υπουργός Επικοινωνιών να θέσει το θέμα στη Βουλή. Εκεί ελήφθη με το καιρό απόφαση για την αντικατάσταση του παλαιού ατμόπλοιου από ένα πιο μοντέρνο σκάφος, κάτι που πραγματοποιήθηκε το 1956.
Καινούργια καριέρα σαν κατασκευαστής φάρων
Όταν το νέο υπηρεσιακό σκάφος τέθηκε σε λειτουργία το παλαιό ατμόπλοιο ανέλαβε τον ρόλο του αντικαταστάτη μέχρι το 1961. Αυτό σήμαινε ότι το «Ορίων» ανελάμβανε δράση όταν άλλα περιφερειακά σκάφη ήταν εκτός λειτουργίας για επισκευές και συντήρηση.
Το 1961 το «Ορίων» ανακατασκευάστηκε. Η ανοιχτή γέφυρα διοίκησης κλείστηκε και το σκάφος επιμυκήνθηκε με τρία μέτρα για να έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιείται σαν σκάφος κατασκευαστής φάρων με τοποθέτηση στο Τμήμα Κατασκευών της Ναυτιλιακής Υπηρεσίας.
Η αποστολή του ήταν τώρα να μεταφέρει κατασκευαστικά υλικά στους σταθερούς φάρους τους οποίους είχε αποφασίσει η Βουλή και οι οποίοι θα αντικαταστούσαν τα παλαιά σκάφη-φάρους κατά μήκος των Σουηδικών ακτών.
Η ζωή μετά από τη Βασιλική Υπηρεσία Πλοήγησης
Το ατμόπλοιο διάσωσης «Ορίων» έκανε τη τελευταία του βάρδια το φθινόπωρο του 1979 και κατόπιν το σκάφος τέθηκε εκτός ενεργείας. Λίγα σκάφη, ίσως και κανένα, υπηρέτησαν τόσο χρόνο όσο το «Ορίων». Ναυπηγήθηκε το 1929 και τέθηκε σε αποστρατεία πρώτα μετά από 50 χρόνια. Το σκάφος ήταν ανέλπιστα παλαιό τότε και προβλέπονταν να κοπεί για παλιοσίδερα .
Αντί γι’ αυτό το σκάφος αγοράστηκε από έναν ιδιώτη στο Γκαίτεμποργκ με σκοπό να το χρησιμοποιήσει για κρουαζιέρες κατά μήκος της Νορβηγικής ακτής. Χαμηλά κέρδη και κακή συντήρηση οδήγησαν σε ακόμη μεγαλύτερο ξεπεσμό. Μετά από δέκα χρόνια στη δυτική ακτή το σκάφος διασώθηκε τελικά από έναν μουσειακό σύλλογο της Στοκχόλμης και μια μεγάλη εργασία αναπαλαίωσης του σκάφους άρχισε.
Η εργασία, η οποία βασίζεται στα πρωτότυπα σχέδια από το 1929, γίνεται σε στενή συνεργασία με το Αρχείο της Ναυτιλιακής Υπηρεσίας στο Νορκαίπινγκ. Η Κρατική Υπηρεσία Ακινήτων έχει βραβεύσει το σκάφος δίνοντας του το καλύτερο αγκυροβόλημα στο Σκέππσχολμεν. Το «Ορίων» κείτεται σήμερα αγκυροβολημένο 50 μέτρα βόρεια της γέφυρας Σκέππσχολμεν και μέσω αυτής της εξοχής ναυτικής θέσης έχει γίνει ένα δημοφιλές στοιχείο της εικόνας της πόλης και ένας τόπος συνάντησης περιπλανώμενων κατοίκων της Στοκχόλμης και τουριστών.
Στο αρχείο της μνήμης
Ανάμεσα στους επισκέπτες που έχουν αφήσει εντυπώσεις μπορούμε να κατονομάσουμε μια γηραιά κυρία η οποία επισκέφτηκε το σκάφος την άνοιξη του 1995. Ξαφνικά στέκονταν εκεί, ισορροπώντας στη διαβάθρα. Προσεχτικά βοηθήσαμε την κυρία να επιβιβαστεί στο σκάφος. Αρχικά νομίζαμε ότι η κυρία ήταν γενικά αποπροσανατολισμένη και δεν μπορούσε να βρει το δρόμο για το σπίτι της αλλά γρήγορα φάνηκε η αλήθεια. Η σχεδόν εννενηντάχρονη κυρία διηγήθηκε ότι είχε ταξιδεύσει πολλές φορές με το «Ορίων» με την ιδιότητα της συζύγου του διευθυντή πλοήγησης. Διηγήθηκε με πολλή ευλάβεια και ενθουσιασμό για την εμπειρία να κυλάς προς τα μπρος στο Σουηδικό αρχιπέλαγος με τον αθόρυβο και χωρίς δονήσεις ρυθμό του ατμόπλοιου.
Ακόμη διηγήθηκε πόσο δεν της είχε αρέσει το νέο σκάφος που αργότερα θα αντικαταστούσε το «Ορίων». Ήταν μια εμπειρία που μύριζε ντίζελ και ήταν γεμάτη κραδασμούς, κάτι που εν καιρώ την οδήγησε να μην ξαναταξιδέψει με το εν λόγω σκάφος. Ανάμεσα στους επισκέπτες που έχουν αφήσει εντυπώσεις είναι ο πασίγνωστος τραγουδιστής μπαλάντων Σβέν-Μπέρτιλ Τόομπ ο οποίος με περιστατικά από τη δική του εμπειρία σαν ναυτικός αφηγημένα πολύ χαρισματικά μας ενθουσίασε όλους.
Ακόμη μπορούμε να κατονομάσουμε την αξιωματούχο των Βασιλικών Ανακτόρων, Αγκνέτα Λούντστροεμ, η οποία μας τίμησε με την επίσκεψη της. Η επίσκεψη η οποία εκτιμάται πέρα από κάθε άλλη είναι αυτή της Αυτού Υψηλότητας Βασιλέως Καρόλου του 16ου Γουστάβου συνοδευμένο από αξιωματούχους και αυλικούς και τον πρόεδρο του ναυτικού πολιτιστικού συλλόγου, «Η Θαλάσσια Αυλή της Στοκχόλμης», Γουστάβο Τόομπ, οι οποίοι έκαναν μια επίσημη επίσκεψη στο ατμόπλοιο στις 12 Απριλίου του 2003 κατά τη διάρκεια της Ημέρας των Ναυτοπροσκόπων στο Σκέππσχολμεν.
Η επίσκεψη θα κρατούσε μόλις πέντε λεπτά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα αλλά το μεγάλο ενδιαφέρον του Εξοχότατου συντέλεσε ώστε η επίσκεψη να διαρκέσει 15 λεπτά. Τις θερμές μας ευχαριστίες για την επίσκεψη. Ο Νομάρχης Στοκχόλμης, Ματς Χέλλστροεμ, έκανε μια επίσημη επίσκεψη στις 17 Απριλίου του 2004 και του άρεσε τόσο που διάλεξε να γίνει μέλλος του συλλόγου. Στις 16 Απριλίου 2005, μπορέσαμε να χαρούμε για μια ακόμη επίσημη επίσκεψη όταν ο Πρώτος Πρόεδρος της Βουλής, Μπιόερν φον Σύντοβ, επισκέφτηκε το σκάφος.
Πολιτιστικός ιστορικός πλέων στόλος
Το ατμόπλοιο της Βασιλικής Υπηρεσίας Πλοήγησης «Ορίων» υπηρετούσε την Σουηδική ναυτιλία επί 50 χρόνια και είναι σήμερα ένα σημαντικό μέρος του πολιτιστικού ιστορικού πλέοντα στόλου στη Σουηδία. Επίσης είναι ένας μοναδικός αντιπρόσωπος της πολιτιστικής κληρονομιάς της Σουηδικής βιομηχανικής κοινωνίας.
Το Συμβούλιο σκαφών των Κρατικών Ναυτικών Μουσείων αποφάσισε την άνοιξη του 2003 να ανακυρήξει το «Ορίων» σε πολιτιστικό ιστορικό μνημείο επειδή το σκάφος θεωρείται ότι είναι πολιτιστικό-ιστορικά αξιόλογο.
Μπο Τόρστενσσον
Υπεύθυνος εργασιών αναστύλωσης